# KẾ HOẠCH 15 — Responsible AI & Data Governance

> Status 2026-07-06: **🟡 core implemented + tested (harness-owned) + enforced.**
> Guard đã đặt trong harness: `packages/casan-harness/scripts/bash/rai-guard.py` — `classify`
> (PII/confidential/internal), `check-cloud` (PII/confidential → cloud không approval
> ⇒ DENY, mở rộng C3), `model-card` (chặn model không card/thiếu field), **`retention`**
> (gate breach + purge-có-audit), **`report`** (phân bố nhạy cảm). **Enforcement:**
> `harness-preflight.sh` chặn PII→cloud TRƯỚC model-call; `model-router.sh` gọi preflight
> khi `CASAN_PREFLIGHT=1` (opt-in, short-circuit). Test `phase-rai-tests.sh` **12/0** +
> `phase-preflight-tests.sh` **5/0** (WSL), nối CI.
> Còn lại: RAI report vào Evidence Pack (đã có governance-report tie-in); view trên Control Plane.
>
> Nhãn trạng thái: xem legend ở `CASAN_BACKLOG_STATUS.md`.
> Phụ thuộc: **07** (C3 data-exfil, H5 audit) · **13** (view RAI/data trên Control
> Plane) · **09** (Evidence Pack — nơi xuất báo cáo RAI). Bổ trợ **10** (traceability).

## 1. Bối cảnh (đối chiếu FPT §14.3–14.4)
- **§14.3 Data readiness:** dữ liệu cần có chủ sở hữu, phân loại (public/internal/
  confidential/PII), chất lượng, và chính sách vòng đời (retention/xoá).
- **§14.4 Responsible AI:** minh bạch (model card, nguồn dữ liệu), công bằng/an toàn
  nội dung, con người giám sát, khả năng giải trình & truy vết quyết định của AI.
- **Đã có (điểm):** C3 mask PII trong audit; H4 content-safety/injection; H5 audit
  chain; H3 faithfulness. **Chưa có (khung):** classification policy, retention,
  model card, RAI report.

## 2. Nguyên tắc
- **Phân loại trước khi xử lý:** dữ liệu vào pipeline phải gắn nhãn phân loại; PII/
  confidential kích hoạt kiểm soát chặt hơn (không lên cloud model nếu chưa duyệt).
- **Minh bạch model:** mỗi model dùng (local/cloud) có **model card** (nguồn, phiên
  bản/digest, vai trò, giới hạn, rủi ro) — nối Plan-07 B4 (digest pinning).
- **Con người giám sát rủi ro cao:** quyết định rủi ro cao có human-in-the-loop
  (nối C4 approval).
- **Giải trình được:** mọi output AR có thể truy về requirement→code→test (Plan-10)
  + prompt/model/token (H5) → RAI report tổng hợp.
- **Retention & xoá có chính sách:** dữ liệu/telemetry có thời hạn giữ; xoá ghi audit.

## 3. Tasks

### Track 1 — Data classification & PII/retention
| Task | Việc | File | Verify | Done |
|---|---|---|---|---|
| 15.1 | `data-classification.yaml`: nhãn (public/internal/confidential/PII) + rule gắn nhãn | mới `config/data-classification.yaml` | dữ liệu gắn nhãn đúng | schema chốt |
| 15.2 | Gate: PII/confidential **không** lên cloud model nếu chưa duyệt (nối C3/C4) | `data-exfil-guard.sh` mở rộng | PII→cloud chưa duyệt → BLOCK | gate chạy |
| 15.3 | Retention policy + xoá có audit | mới `retention-policy.yaml` + script | hết hạn → xoá + audit bản ghi | vòng đời dữ liệu |

### Track 2 — Model card & minh bạch
| Task | Việc | File | Verify | Done |
|---|---|---|---|---|
| 15.4 | `model-card.yaml` mỗi model (nguồn/digest/vai trò/giới hạn/rủi ro) | mới, nối B4 digest | model dùng có card + digest khớp | minh bạch model |
| 15.5 | Chặn model không có card/không pinned trong prod | `model-router.sh` | model lạ → yêu cầu card/approval | provenance |

### Track 3 — RAI report & giải trình
| Task | Việc | File | Verify | Done |
|---|---|---|---|---|
| 15.6 | RAI report tổng hợp: classification coverage, PII handling, model cards, human-oversight events, traceability | Evidence Pack (Plan-09) | pack có mục RAI | báo cáo RAI |
| 15.7 | Giải trình 1 output: truy REQ→code→test (Plan-10) + prompt/model/token (H5) | traceability + audit | 1 artifact → truy vết đầy đủ | giải trình được |
| 15.8 | View RAI/data trên Control Plane (Plan-13) | Plan-13 UI | hiển thị classification/model-card/RAI | quan sát |

## 4. Red-team / test
| Test | Kỳ vọng |
|---|---|
| `adv-pii-to-cloud-unapproved` (PII lên cloud chưa duyệt) | BLOCK |
| `adv-model-without-card` (dùng model không có card trong prod) | BLOCK/approval |
| `adv-retention-bypass` (giữ dữ liệu quá hạn không xoá) | phát hiện + cảnh báo |
| `adv-unexplainable-output` (output không truy được về REQ/prompt) | RAI report đánh dấu thiếu |
| `benign-rai-report` (run hợp lệ) | PASS + RAI report đầy đủ |

## 5. Tiêu chí HOÀN THÀNH
- [ ] Dữ liệu được phân loại; PII/confidential có kiểm soát cloud + retention có audit.
- [ ] Mỗi model có model card + digest pinned; model không card bị chặn trong prod.
- [ ] RAI report xuất qua Evidence Pack; 1 output bất kỳ giải trình được đầy đủ.
- [ ] View RAI/data trên Control Plane.
- [ ] Red-team mục 4 xanh; core harness 218/0 không tụt.

## 6. Ghi chú trung thực
- **[mới]** — hiện chỉ có kiểm soát điểm (C3 mask PII), chưa có khung data governance / RAI.
- Đây là mảng bắt buộc cho bar tổ chức "rất cao" (FPT §14.3–14.4), không phải tính năng phụ.

---
_Liên quan: `FPT_CASAN_Full.md` §14.3–14.4 · `CASAN_PLAN_07_PRODUCTION_HARDENING.md` (C3 data-exfil, B4 digest, C4 approval) · `CASAN_PLAN_09_EVIDENCE_PACK.md` (xuất RAI report) · `CASAN_PLAN_10_TRACEABILITY_EVAL.md` (giải trình) · `CASAN_PLAN_13_CONTROL_PLANE.md` (view)._